Niedziela Oblicza Pańskiego

W drugą niedzielę po Uroczystości Objawienia Pańskiego Kościół, a szczególnie Zgromadzenie Ducha Świętego, oddaje hołd Chrystusowi Cierpiącemu, kontemplując Najświętsze Oblicze Umęczonego Zbawiciela. Jest to dzień szczególny – tradycyjne święto Zgromadzenia oraz „dzień dobrych uczynków”, przypominający, że Oblicze Chrystusa mamy rozpoznawać w każdym chorym, cierpiącym i potrzebującym pomocy człowieku, wobec którego jesteśmy wezwani do czynnego miłosierdzia.

Korzenie tego święta sięgają średniowiecza i czasów założyciela Zakonu, błogosławionego Gwidona z Montpellier. Papież Innocenty III, który darzył go wielkim zaufaniem i uznaniem, już cztery lata po mianowaniu Gwidona rektorem Szpitala Ducha Świętego wydał brewe Ad commemorandas nuptias z dnia 3 stycznia 1208 roku. W dokumencie tym ustanowił w Szpitalu Ducha Świętego tzw. „Świętą Stację”. Polecił, aby w pierwszą niedzielę po Objawieniu Pańskim chusta z wizerunkiem Jezusa, przechowywana w Bazylice św. Piotra, była uroczyście przenoszona w procesji i wystawiana do publicznej czci w miejscu, gdzie na co dzień „ociera się umęczoną twarz Chrystusa” poprzez dzieła miłosierdzia wobec potrzebujących.

Nieprzypadkowo na tę niedzielę przypada w liturgii Ewangelia o godach w Kanie Galilejskiej. Innocenty III widział w posłudze szpitalnej prowadzonej przez zakonników Ducha Świętego obraz sześciu stągwi wody, które Chrystus przemienił w wino. Papież interpretował je jako sześć uczynków miłosierdzia, podkreślając, że „te sześć stągwi są zawsze pełne w tym gorliwym domu, ponieważ uczynki miłosierdzia są tu doskonale pełnione”.

Ceremonia Świętej Stacji miała niezwykle uroczysty charakter. Wśród śpiewu hymnów i kantyków kanonicy Ducha Świętego nieśli w bogato zdobionym relikwiarzu relikwię Najświętszego Oblicza Zbawiciela. Sam Ojciec Święty, w otoczeniu kardynałów, brał udział w procesji, przewodniczył Eucharystii i głosił homilię, aby – jak sam mówił – lud nie odszedł „głodny na duchu” z tych tajemnych Godów. Ważnym elementem tego dnia było także obdarowanie ubogich. Uczestnicy nabożeństwa, którzy zobowiązywali się do posługi miłosierdzia wobec chorych i potrzebujących Szpitala Ducha Świętego, otrzymywali odpust jednego roku.